# SOME DESCRIPTIVE TITLE.

# Copyright (C) 2001 Python Software Foundation

# This file is distributed under the same license as the Python package.

# FIRST AUTHOR <EMAIL@ADDRESS>, YEAR.

#

# Translators:

# python-doc bot, 2025

# Stan Ulbrych, 2025

# Maciej Olko <[email protected]>, 2026

#

#, fuzzy

msgid ""

msgstr ""

"Project-Id-Version: Python 3.14\n"

"Report-Msgid-Bugs-To: \n"

"POT-Creation-Date: 2026-04-19 14:37+0000\n"

"PO-Revision-Date: 2025-09-16 00:02+0000\n"

"Last-Translator: Maciej Olko <[email protected]>, 2026\n"

"Language-Team: Polish (https://app.transifex.com/python-doc/teams/5390/pl/)\n"

"MIME-Version: 1.0\n"

"Content-Type: text/plain; charset=UTF-8\n"

"Content-Transfer-Encoding: 8bit\n"

"Language: pl\n"

"Plural-Forms: nplurals=4; plural=(n==1 ? 0 : (n%10>=2 && n%10<=4) && "

"(n%100<12 || n%100>14) ? 1 : n!=1 && (n%10>=0 && n%10<=1) || (n%10>=5 && "

"n%10<=9) || (n%100>=12 && n%100<=14) ? 2 : 3);\n"

msgid "Data Structures"

msgstr "Struktury danych"

msgid ""

"This chapter describes some things you've learned about already in more "

"detail, and adds some new things as well."

msgstr ""

"Ten rozdział opisuje bardziej szczegółowo niektóre rzeczy, które już "

"poznaliście, a także dodaje kilka nowych."

msgid "More on Lists"

msgstr "Więcej na temat list"

msgid ""

"The :ref:`list <typesseq-list>` data type has some more methods. Here are "

"all of the methods of list objects:"

msgstr ""

"Typ danych :ref:`list <typesseq-list>` ma kilka dodatkowych metod. Poniżej "

"znajdują się wszystkie metody obiektów typu listy:"

msgid "Add an item to the end of the list. Similar to ``a[len(a):] = [x]``."

msgstr "Dodaje element na końcu listy. Podobne do ``a[len(a):] = [x]``."

msgid ""

"Extend the list by appending all the items from the iterable. Similar to "

"``a[len(a):] = iterable``."

msgstr ""

"Rozszerza listę przez dodanie wszystkich elementów iterable'a. Podobne do "

"``a[len(a):] = iterable``."

msgid ""

"Insert an item at a given position. The first argument is the index of the "

"element before which to insert, so ``a.insert(0, x)`` inserts at the front "

"of the list, and ``a.insert(len(a), x)`` is equivalent to ``a.append(x)``."

msgstr ""

"Wstawia element na podaną pozycję. Pierwszy argument jest indeksem elementu, "

"przed który wstawiamy, więc ``a.insert(0, x)`` wstawia na początek listy a "

"``a.insert(len(a), x)`` odpowiada ``a.append(x)``."

msgid ""

"Remove the first item from the list whose value is equal to *value*. It "

"raises a :exc:`ValueError` if there is no such item."

msgstr ""

"Usuwa pierwszy element z listy, którego wartość jest równa *value*. Rzuca :"

"exc:`ValueError`, jeśli nie ma takiego elementu."

msgid ""

"Remove the item at the given position in the list, and return it. If no "

"index is specified, ``a.pop()`` removes and returns the last item in the "

"list. It raises an :exc:`IndexError` if the list is empty or the index is "

"outside the list range."

msgstr ""

"Usuwa element na podanej pozycji na liście i zwraca go. Jeśli nie podano "

"indeksu, ``a.pop()`` usuwa i zwraca ostatnią pozycję na liście. Funkcja "

"rzuca :exc:`IndexError`, jeśli lista jest pusta lub indeks znajduje się poza "

"zakresem listy."

msgid "Remove all items from the list. Similar to ``del a[:]``."

msgstr "Usuwa wszystkie elementy z listy. Podobne do ``del a[:]``."

msgid ""

"Return zero-based index of the first occurrence of *value* in the list. "

"Raises a :exc:`ValueError` if there is no such item."

msgstr ""

"Zwraca indeks (liczony od zera) pierwszego wystąpienia *value* w liście. "

"Rzuca :exc:`ValueError`, jeśli nie ma takiego elementu."

msgid ""

"The optional arguments *start* and *end* are interpreted as in the slice "

"notation and are used to limit the search to a particular subsequence of the "

"list. The returned index is computed relative to the beginning of the full "

"sequence rather than the *start* argument."

msgstr ""

"Opcjonalne argumenty *start* i *end* są interpretowane jak w notacji slice i "

"służą do ograniczenia wyszukiwania do szczególnej podsekwencji listy. "

"Zwracany indeks jest wyliczany względem początku pełnej sekwencji, nie "

"względem argumentu *start*."

msgid "Return the number of times *value* appears in the list."

msgstr "Zwraca liczbę razy, jaką *value* występuje w liście."

msgid ""

"Sort the items of the list in place (the arguments can be used for sort "

"customization, see :func:`sorted` for their explanation)."

msgstr ""

"Sortuje elementy listy w miejscu (argumenty mogą służyć do dostosowania "

"sortowania, patrz :func:`sorted` po ich wyjaśnienie)."

msgid "Reverse the elements of the list in place."

msgstr "Odwraca elementy listy w miejscu."

msgid "Return a shallow copy of the list. Similar to ``a[:]``."

msgstr "Zwraca płytką kopię listy. Podobne do ``a[:]``."

msgid "An example that uses most of the list methods::"

msgstr "Przykład, który używa większość metod listy::"

msgid ""

">>> fruits = ['orange', 'apple', 'pear', 'banana', 'kiwi', 'apple', "

"'banana']\n"

">>> fruits.count('apple')\n"

"2\n"

">>> fruits.count('tangerine')\n"

"0\n"

">>> fruits.index('banana')\n"

"3\n"

">>> fruits.index('banana', 4) # Find next banana starting at position 4\n"

"6\n"

">>> fruits.reverse()\n"

">>> fruits\n"

"['banana', 'apple', 'kiwi', 'banana', 'pear', 'apple', 'orange']\n"

">>> fruits.append('grape')\n"

">>> fruits\n"

"['banana', 'apple', 'kiwi', 'banana', 'pear', 'apple', 'orange', 'grape']\n"

">>> fruits.sort()\n"

">>> fruits\n"

"['apple', 'apple', 'banana', 'banana', 'grape', 'kiwi', 'orange', 'pear']\n"

">>> fruits.pop()\n"

"'pear'"

msgstr ""

">>> fruits = ['pomarańcza', 'jabłko', 'winogrono', 'banan', 'kiwi', "

"'jabłko', 'banan']\n"

">>> fruits.count('jabłko')\n"

"2\n"

">>> fruits.count('mandarynka')\n"

"0\n"

">>> fruits.index('banan')\n"

"3\n"

">>> fruits.index('banan', 4) # znajdź następnego banana zaczynając od 4. "

"pozycji\n"

"6\n"

">>> fruits.reverse()\n"

">>> fruits\n"

"['banan', 'jabłko', 'kiwi', 'banan', 'winogrono', 'jabłko', 'pomarańcza']\n"

">>> fruits.append('gruszka')\n"

">>> fruits\n"

"['banan', 'jabłko', 'kiwi', 'banan', 'winogrono', 'jabłko', 'pomarańcza', "

"'gruszka']\n"

">>> fruits.sort()\n"

">>> fruits\n"

"['banan', 'banan', 'gruszka', 'jabłko', 'jabłko', 'kiwi', 'pomarańcza', "

"'winogrono']\n"

">>> fruits.pop()\n"

"'winogrono'"

msgid ""

"You might have noticed that methods like ``insert``, ``remove`` or ``sort`` "

"that only modify the list have no return value printed -- they return the "

"default ``None``. [#]_ This is a design principle for all mutable data "

"structures in Python."

msgstr ""

"Być może zauważyłeś(-łaś), że metody takie jak ``insert``, ``remove`` czy "

"``sort``, które tylko modyfikują listę, nie mają wypisanej wartości zwrotnej "

"– zwracają domyślne ``None``. [#]_ Jest to zasada projektowa dla wszystkich "

"mutowalnych struktur danych w Pythonie."

msgid ""

"Another thing you might notice is that not all data can be sorted or "

"compared. For instance, ``[None, 'hello', 10]`` doesn't sort because "

"integers can't be compared to strings and ``None`` can't be compared to "

"other types. Also, there are some types that don't have a defined ordering "

"relation. For example, ``3+4j < 5+7j`` isn't a valid comparison."

msgstr ""

"Możesz też zauważyć, że nie wszystkie dane da się posortować lub porównać. "

"Na przykład, ``[None, 'hello', 10]`` nie sortuje się, ponieważ liczby "

"całkowite nie mogą być porównywane do ciągów znaków a ``None`` nie może być "

"porównywany do innych typów. Są również typy, które nie mają określonej "

"relacji porządku. Na przykład ``3+4j < 5+7j`` nie jest poprawnym porównaniem."

msgid "Using Lists as Stacks"

msgstr "Używanie list jako stosów"

msgid ""

"The list methods make it very easy to use a list as a stack, where the last "

"element added is the first element retrieved (\"last-in, first-out\"). To "

"add an item to the top of the stack, use :meth:`~list.append`. To retrieve "

"an item from the top of the stack, use :meth:`~list.pop` without an explicit "

"index. For example::"

msgstr ""

"Metody listy ułatwiają używanie listy jako stosu, gdzie ostatni element "

"dodany jest pierwszym elementem pobieranym („last-in, first-out”). Aby dodać "

"element na wierzch stosu, użyj :meth:`~list.append`. Aby pobrać element z "

"wierzchu stosu, użyj :meth:`~list.pop` bez podanego indeksu. Na przykład::"

msgid ""

">>> stack = [3, 4, 5]\n"

">>> stack.append(6)\n"

">>> stack.append(7)\n"

">>> stack\n"

"[3, 4, 5, 6, 7]\n"

">>> stack.pop()\n"

"7\n"

">>> stack\n"

"[3, 4, 5, 6]\n"

">>> stack.pop()\n"

"6\n"

">>> stack.pop()\n"

"5\n"

">>> stack\n"

"[3, 4]"

msgstr ""

">>> stack = [3, 4, 5]\n"

">>> stack.append(6)\n"

">>> stack.append(7)\n"

">>> stack\n"

"[3, 4, 5, 6, 7]\n"

">>> stack.pop()\n"

"7\n"

">>> stack\n"

"[3, 4, 5, 6]\n"

">>> stack.pop()\n"

"6\n"

">>> stack.pop()\n"

"5\n"

">>> stack\n"

"[3, 4]"

msgid "Using Lists as Queues"

msgstr "Używanie list jako kolejek"

msgid ""

"It is also possible to use a list as a queue, where the first element added "

"is the first element retrieved (\"first-in, first-out\"); however, lists are "

"not efficient for this purpose. While appends and pops from the end of list "

"are fast, doing inserts or pops from the beginning of a list is slow "

"(because all of the other elements have to be shifted by one)."

msgstr ""

"Można też używać list jako kolejek, gdzie pierwszy element dodany jest "

"pierwszym elementem pobieranym („first-in, first-out”); jednakże listy nie "

"są wydajne do tego celu. Appendy i popy na końcu listy są szybkie, lecz "

"inserty i popy na początku listy są wolne (ponieważ wszystkie inne elementy "

"muszą zostać przesunięte o jeden)."

msgid ""

"To implement a queue, use :class:`collections.deque` which was designed to "

"have fast appends and pops from both ends. For example::"

msgstr ""

"Aby zaimplementować kolejkę, użyj :class:`collections.deque`, która została "

"zaprojektowana, by mieć szybkie appendy i popy na obu końcach. Na przykład::"

msgid ""

">>> from collections import deque\n"

">>> queue = deque([\"Eric\", \"John\", \"Michael\"])\n"

">>> queue.append(\"Terry\") # Terry arrives\n"

">>> queue.append(\"Graham\") # Graham arrives\n"

">>> queue.popleft() # The first to arrive now leaves\n"

"'Eric'\n"

">>> queue.popleft() # The second to arrive now leaves\n"

"'John'\n"

">>> queue # Remaining queue in order of arrival\n"

"deque(['Michael', 'Terry', 'Graham'])"

msgstr ""

">>> from collections import deque\n"

">>> queue = deque([\"Eric\", \"John\", \"Michael\"])\n"

">>> queue.append(\"Terry\") # pojawia się Terry\n"

">>> queue.append(\"Graham\") # pojawia się Graham\n"

">>> queue.popleft() # pierwszy, który się pojawił, teraz "

"wychodzi\n"

"'Eric'\n"

">>> queue.popleft() # drugi, który się pojawił, teraz "

"wychodzi\n"

"'John'\n"

">>> queue # pozostała kolejka w kolejności "

"przybycia\n"

"deque(['Michael', 'Terry', 'Graham'])"

msgid "List Comprehensions"

msgstr "Wyrażenia listowe"

msgid ""

"List comprehensions provide a concise way to create lists. Common "

"applications are to make new lists where each element is the result of some "

"operations applied to each member of another sequence or iterable, or to "

"create a subsequence of those elements that satisfy a certain condition."

msgstr ""

"Wyrażenia listowe są zwięzłym sposobem na tworzenie list. Powszechne "

"zastosowania to tworzenie nowych list, gdzie każdy element jest wynikiem "

"jakichś operacji zastosowanych do każdego elementu innej sekwencji lub "

"iterable'a lub do tworzenia podsekwencji tych elementów, które spełniają "

"określony warunek."

msgid "For example, assume we want to create a list of squares, like::"

msgstr "Na przykład załóżmy, że chcemy stworzyć listę kwadratów, jak tu::"

msgid ""

">>> squares = []\n"

">>> for x in range(10):\n"

"... squares.append(x**2)\n"

"...\n"

">>> squares\n"

"[0, 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81]"

msgstr ""

">>> squares = []\n"

">>> for x in range(10):\n"

"... squares.append(x**2)\n"

"...\n"

">>> squares\n"

"[0, 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81]"

msgid ""

"Note that this creates (or overwrites) a variable named ``x`` that still "

"exists after the loop completes. We can calculate the list of squares "

"without any side effects using::"

msgstr ""

"Zwróć uwagę, że ten kod tworzy (lub nadpisuje) zmienną o nazwie ``x``, która "

"wciąż istnieje po wykonaniu pętli. Możemy obliczyć listę kwadratów bez "

"żadnych efektów ubocznych w następujący sposób::"

msgid "squares = list(map(lambda x: x**2, range(10)))"

msgstr "squares = list(map(lambda x: x**2, range(10)))"

msgid "or, equivalently::"

msgstr "lub równoważnie::"

msgid "squares = [x**2 for x in range(10)]"

msgstr "squares = [x**2 for x in range(10)]"

msgid "which is more concise and readable."

msgstr "co jest bardziej zwięzłe i czytelne."

msgid ""

"A list comprehension consists of brackets containing an expression followed "

"by a :keyword:`!for` clause, then zero or more :keyword:`!for` or :keyword:`!"

"if` clauses. The result will be a new list resulting from evaluating the "

"expression in the context of the :keyword:`!for` and :keyword:`!if` clauses "

"which follow it. For example, this listcomp combines the elements of two "

"lists if they are not equal::"

msgstr ""

"Wyrażenie listowe składa się z nawiasów zawierających wyrażenie oraz "

"klauzulę :keyword:`!for`, następnie zero lub więcej klauzul :keyword:`!for` "

"lub :keyword:`!if`. Rezultatem będzie nowa lista powstała z obliczenia "

"wyrażenia w kontekście klauzul :keyword:`!for` i :keyword:`!if`, które po "

"nim następują. Na przykład to wyrażenie listowe łączy elementy dwóch list, "

"jeśli nie są równe::"

msgid ""

">>> [(x, y) for x in [1,2,3] for y in [3,1,4] if x != y]\n"

"[(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 1), (2, 4), (3, 1), (3, 4)]"

msgstr ""

">>> [(x, y) for x in [1,2,3] for y in [3,1,4] if x != y]\n"

"[(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 1), (2, 4), (3, 1), (3, 4)]"

msgid "and it's equivalent to::"

msgstr "i jest odpowiednikiem::"

msgid ""

">>> combs = []\n"

">>> for x in [1,2,3]:\n"

"... for y in [3,1,4]:\n"

"... if x != y:\n"

"... combs.append((x, y))\n"

"...\n"

">>> combs\n"

"[(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 1), (2, 4), (3, 1), (3, 4)]"

msgstr ""

">>> combs = []\n"

">>> for x in [1,2,3]:\n"

"... for y in [3,1,4]:\n"

"... if x != y:\n"

"... combs.append((x, y))\n"

"...\n"

">>> combs\n"

"[(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 1), (2, 4), (3, 1), (3, 4)]"

msgid ""

"Note how the order of the :keyword:`for` and :keyword:`if` statements is the "

"same in both these snippets."

msgstr ""

"Zwróć uwagę, że kolejność instrukcji :keyword:`for` i :keyword:`if` jest "

"taka sama w obu fragmentach kodu."

msgid ""

"If the expression is a tuple (e.g. the ``(x, y)`` in the previous example), "

"it must be parenthesized. ::"

msgstr ""

"Jeśli wyrażenie jest krotką (tak jak ``(x, y)`` w poprzednim przykładzie), "

"musi być wzięte w nawias. ::"

msgid ""

">>> vec = [-4, -2, 0, 2, 4]\n"

">>> # create a new list with the values doubled\n"

">>> [x*2 for x in vec]\n"

"[-8, -4, 0, 4, 8]\n"

">>> # filter the list to exclude negative numbers\n"

">>> [x for x in vec if x >= 0]\n"

"[0, 2, 4]\n"

">>> # apply a function to all the elements\n"

">>> [abs(x) for x in vec]\n"

"[4, 2, 0, 2, 4]\n"

">>> # call a method on each element\n"

">>> freshfruit = [' banana', ' loganberry ', 'passion fruit ']\n"

">>> [weapon.strip() for weapon in freshfruit]\n"

"['banana', 'loganberry', 'passion fruit']\n"

">>> # create a list of 2-tuples like (number, square)\n"

">>> [(x, x**2) for x in range(6)]\n"

"[(0, 0), (1, 1), (2, 4), (3, 9), (4, 16), (5, 25)]\n"

">>> # the tuple must be parenthesized, otherwise an error is raised\n"

">>> [x, x**2 for x in range(6)]\n"

" File \"<stdin>\", line 1\n"

" [x, x**2 for x in range(6)]\n"

" ^^^^^^^\n"

"SyntaxError: did you forget parentheses around the comprehension target?\n"

">>> # flatten a list using a listcomp with two 'for'\n"

">>> vec = [[1,2,3], [4,5,6], [7,8,9]]\n"

">>> [num for elem in vec for num in elem]\n"

"[1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]"

msgstr ""

">>> vec = [-4, -2, 0, 2, 4]\n"

">>> # stwórz nową listę ze zdwojonymi wartościami\n"

">>> [x*2 for x in vec]\n"

"[-8, -4, 0, 4, 8]\n"

">>> # przefiltruj listę, by wykluczyć liczby ujemne\n"

">>> [x for x in vec if x >= 0]\n"

"[0, 2, 4]\n"

">>> # zastosuj funkcję do każdego elementu\n"

">>> [abs(x) for x in vec]\n"

"[4, 2, 0, 2, 4]\n"

">>> # wywołaj metodę na każdym elemencie\n"

">>> freshfruit = [' banan', ' malina ', 'marakuja ']\n"

">>> [weapon.strip() for weapon in freshfruit]\n"

"['banan', 'malina', 'marakuja']\n"

">>> # stwórz listę dwukrotek jak (liczba, kwadrat)\n"

">>> [(x, x**2) for x in range(6)]\n"

"[(0, 0), (1, 1), (2, 4), (3, 9), (4, 16), (5, 25)]\n"

">>> # krotka musi być w nawiasach, inaczej dostajemy błąd\n"

">>> [x, x**2 for x in range(6)]\n"

" File \"<stdin>\", line 1\n"

" [x, x**2 for x in range(6)]\n"

" ^^^^^^^\n"

"SyntaxError: did you forget parentheses around the comprehension target?\n"

">>> # spłaszcz listę używając list comprehension z dwoma 'for-ami'\n"

">>> vec = [[1,2,3], [4,5,6], [7,8,9]]\n"

">>> [num for elem in vec for num in elem]\n"

"[1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]"

msgid ""

"List comprehensions can contain complex expressions and nested functions::"

msgstr ""

"Wyrażenia listowe mogą zawierać złożone wyrażenia i zagnieżdżone funkcje::"

msgid ""

">>> from math import pi\n"

">>> [str(round(pi, i)) for i in range(1, 6)]\n"

"['3.1', '3.14', '3.142', '3.1416', '3.14159']"

msgstr ""

">>> from math import pi\n"

">>> [str(round(pi, i)) for i in range(1, 6)]\n"

"['3.1', '3.14', '3.142', '3.1416', '3.14159']"

msgid "Nested List Comprehensions"

msgstr "Zagnieżdżone wyrażenia listowe"

msgid ""

"The initial expression in a list comprehension can be any arbitrary "

"expression, including another list comprehension."

msgstr ""

"Wyrażeniem wyjściowym w wyrażeniu listowym może być każde arbitralne "

"wyrażenie, włączając inne wyrażenie listowe."

msgid ""

"Consider the following example of a 3x4 matrix implemented as a list of 3 "

"lists of length 4::"

msgstr ""

"Rozważmy następujący przykład macierzy 3-na-4 zaimplementowanej jako lista "

"trzech list o długości 4::"

msgid ""

">>> matrix = [\n"

"... [1, 2, 3, 4],\n"

"... [5, 6, 7, 8],\n"

"... [9, 10, 11, 12],\n"

"... ]"

msgstr ""

">>> matrix = [\n"

"... [1, 2, 3, 4],\n"

"... [5, 6, 7, 8],\n"

"... [9, 10, 11, 12],\n"

"... ]"

msgid "The following list comprehension will transpose rows and columns::"

msgstr "Następujące wyrażenie listowe przetransponuje wiersze i kolumny::"

msgid ""

">>> [[row[i] for row in matrix] for i in range(4)]\n"

"[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]"

msgstr ""

">>> [[row[i] for row in matrix] for i in range(4)]\n"

"[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]"

msgid ""

"As we saw in the previous section, the inner list comprehension is evaluated "

"in the context of the :keyword:`for` that follows it, so this example is "

"equivalent to::"

msgstr ""

"Jak widzieliśmy w poprzedniej sekcji, wewnętrzne wyrażenie listowe jest "

"ewaluowane w kontekście :keyword:`for`, które po nim następuje, więc ten "

"przykład jest równoważny temu::"

msgid ""

">>> transposed = []\n"

">>> for i in range(4):\n"

"... transposed.append([row[i] for row in matrix])\n"

"...\n"

">>> transposed\n"

"[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]"

msgstr ""

">>> transposed = []\n"

">>> for i in range(4):\n"

"... transposed.append([row[i] for row in matrix])\n"

"...\n"

">>> transposed\n"

"[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]"

msgid "which, in turn, is the same as::"

msgstr "który z kolei jest taki sam jak::"

msgid ""

">>> transposed = []\n"

">>> for i in range(4):\n"

"... # the following 3 lines implement the nested listcomp\n"

"... transposed_row = []\n"

"... for row in matrix:\n"

"... transposed_row.append(row[i])\n"

"... transposed.append(transposed_row)\n"

"...\n"

">>> transposed\n"

"[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]"

msgstr ""

">>> transposed = []\n"

">>> for i in range(4):\n"

"... # następne 3 linie implementują zagnieżdżone list comprehension\n"

"... transposed_row = []\n"

"... for row in matrix:\n"

"... transposed_row.append(row[i])\n"

"... transposed.append(transposed_row)\n"

"...\n"

">>> transposed\n"

"[[1, 5, 9], [2, 6, 10], [3, 7, 11], [4, 8, 12]]"

msgid ""

"In the real world, you should prefer built-in functions to complex flow "

"statements. The :func:`zip` function would do a great job for this use case::"

msgstr ""

"W prawdziwym świecie powinieneś(-nnaś) preferować wbudowane funkcje w "

"złożonych instrukcjach przepływu. Funkcja :func:`zip` bardzo się przyda w "

"tym przypadku::"

msgid ""

">>> list(zip(*matrix))\n"

"[(1, 5, 9), (2, 6, 10), (3, 7, 11), (4, 8, 12)]"

msgstr ""

">>> list(zip(*matrix))\n"

"[(1, 5, 9), (2, 6, 10), (3, 7, 11), (4, 8, 12)]"

msgid ""

"See :ref:`tut-unpacking-arguments` for details on the asterisk in this line."

msgstr ""

"W :ref:`tut-unpacking-arguments` znajdziesz wyjaśnienie znaku gwiazdki w tej "

"linii."

msgid "The :keyword:`!del` statement"

msgstr "Instrukcja :keyword:`!del`"

msgid ""

"There is a way to remove an item from a list given its index instead of its "

"value: the :keyword:`del` statement. This differs from the :meth:`~list."

"pop` method which returns a value. The :keyword:`!del` statement can also "

"be used to remove slices from a list or clear the entire list (which we did "

"earlier by assignment of an empty list to the slice). For example::"

msgstr ""

"Element można usunąć z listy mając jego indeks zamiast wartości: instrukcją :"

"keyword:`del`. Jest ona różna od metody :meth:`~list.pop`, która zwraca "

"wartość. Instrukcji :keyword:`!del` można też użyć do usunięcia slice'ów lub "

"wyczyszczenia całej listy (zrobiliśmy to wcześniej przypisując pustą listę "

"do slice'a). Na przykład::"

msgid ""

">>> a = [-1, 1, 66.25, 333, 333, 1234.5]\n"

">>> del a[0]\n"

">>> a\n"

"[1, 66.25, 333, 333, 1234.5]\n"

">>> del a[2:4]\n"

">>> a\n"

"[1, 66.25, 1234.5]\n"

">>> del a[:]\n"

">>> a\n"

"[]"

msgstr ""

">>> a = [-1, 1, 66.25, 333, 333, 1234.5]\n"

">>> del a[0]\n"

">>> a\n"

"[1, 66.25, 333, 333, 1234.5]\n"

">>> del a[2:4]\n"

">>> a\n"

"[1, 66.25, 1234.5]\n"

">>> del a[:]\n"

">>> a\n"

"[]"

msgid ":keyword:`del` can also be used to delete entire variables::"

msgstr ":keyword:`del` można również użyć do usuwania całych zmiennych::"

msgid ">>> del a"

msgstr ">>> del a"

msgid ""

"Referencing the name ``a`` hereafter is an error (at least until another "

"value is assigned to it). We'll find other uses for :keyword:`del` later."

msgstr ""

"Odniesienie się do nazwy ``a`` odtąd jest błędem (przynajmniej dopóki nie "

"przypisana jest do niej inna wartość). Później odnajdziemy więcej zastosowań "

"dla :keyword:`del`."

msgid "Tuples and Sequences"

msgstr "Krotki i sekwencje"

msgid ""

"We saw that lists and strings have many common properties, such as indexing "

"and slicing operations. They are two examples of *sequence* data types "

"(see :ref:`typesseq`). Since Python is an evolving language, other sequence "

"data types may be added. There is also another standard sequence data type: "

"the *tuple*."

msgstr ""

"Widzieliśmy, że listy i ciągi znaków mają wiele wspólnych własności, takich "

"jak indeksowanie i operacje slice. Są one dwoma przykładami *sekwencyjnych* "

"typów danych (patrz :ref:`typesseq`). Jako że Python jest ewoluującym "

"językiem, mogą zostać dodane inne sekwencyjne typy danych. Jest też inny "

"standardowy sekwencyjny typ danych: *krotka*."

msgid ""

"A tuple consists of a number of values separated by commas, for instance::"

msgstr ""

"Krotka składa się z kilku wartości rozdzielonych przecinkami, na przykład::"

msgid ""

">>> t = 12345, 54321, 'hello!'\n"

">>> t[0]\n"

"12345\n"

">>> t\n"

"(12345, 54321, 'hello!')\n"

">>> # Tuples may be nested:\n"

">>> u = t, (1, 2, 3, 4, 5)\n"

">>> u\n"

"((12345, 54321, 'hello!'), (1, 2, 3, 4, 5))\n"

">>> # Tuples are immutable:\n"

">>> t[0] = 88888\n"

"Traceback (most recent call last):\n"

" File \"<stdin>\", line 1, in <module>\n"

"TypeError: 'tuple' object does not support item assignment\n"

">>> # but they can contain mutable objects:\n"

">>> v = ([1, 2, 3], [3, 2, 1])\n"

">>> v\n"

"([1, 2, 3], [3, 2, 1])"

msgstr ""

">>> t = 12345, 54321, 'dzień dobry!'\n"

">>> t[0]\n"

"12345\n"

">>> t\n"

"(12345, 54321, 'dzień dobry!')\n"

">>> # krotki mogą być zagnieżdżane:\n"

">>> u = t, (1, 2, 3, 4, 5)\n"

">>> u\n"

"((12345, 54321, 'dzień dobry!'), (1, 2, 3, 4, 5))\n"

">>> # krotki są niemutowalne\n"

">>> t[0] = 88888\n"

"Traceback (most recent call last):\n"

" File \"<stdin>\", line 1, in <module>\n"

"TypeError: 'tuple' object does not support item assignment\n"

">>> # ale mogą zawierać mutowalne obiekty:\n"

">>> v = ([1, 2, 3], [3, 2, 1])\n"

">>> v\n"

"([1, 2, 3], [3, 2, 1])"

msgid ""

"As you see, on output tuples are always enclosed in parentheses, so that "

"nested tuples are interpreted correctly; they may be input with or without "

"surrounding parentheses, although often parentheses are necessary anyway (if "

"the tuple is part of a larger expression). It is not possible to assign to "

"the individual items of a tuple, however it is possible to create tuples "

"which contain mutable objects, such as lists."

msgstr ""

"Jak widzisz na wyjściu krotki zawsze są otoczone nawiasami, tak aby "

"zagnieżdżone krotki były poprawnie interpretowane; wpisać je można z lub bez "

"otaczających nawiasów, chociaż często nawiasy są i tak potrzebne (jeśli "

"krotka jest częścią większego wyrażenia). Nie da się przypisać wartości do "

"pojedynczych elementów krotki, ale da się stworzyć krotki, które zawierają "

"mutowalne obiekty, takie jak listy."

msgid ""

"Though tuples may seem similar to lists, they are often used in different "

"situations and for different purposes. Tuples are :term:`immutable`, and "

"usually contain a heterogeneous sequence of elements that are accessed via "

"unpacking (see later in this section) or indexing (or even by attribute in "

"the case of :func:`namedtuples <collections.namedtuple>`). Lists are :term:"

"`mutable`, and their elements are usually homogeneous and are accessed by "

"iterating over the list."

msgstr ""

"Mimo że krotki mogą wydawać się podobne do list, często są używane w innych "

"sytuacjach i do innych celów. Krotki są :term:`niemutowalne <immutable>` i "

"zazwyczaj zawierają heterogeniczne sekwencje elementów, do których dostęp "

"uzyskuje się przez rozpakowywanie (patrz później w tej sekcji) lub "

"indeksowanie (lub nawet przez atrybut w przypadku :func:`namedtuples "

"<collections.namedtuple>`). Listy są :term:`mutowalne <mutable>` i ich "

"elementy są zazwyczaj homogeniczne i dostęp do nich uzyskuje się przez "

"iterowanie po liście."

msgid ""

"A special problem is the construction of tuples containing 0 or 1 items: the "

"syntax has some extra quirks to accommodate these. Empty tuples are "

"constructed by an empty pair of parentheses; a tuple with one item is "

"constructed by following a value with a comma (it is not sufficient to "

"enclose a single value in parentheses). Ugly, but effective. For example::"

msgstr ""

"Specjalnym problemem jest konstrukcja krotek zawierających 0 lub 1 element: "

"składnia przewiduje na to kilka sposobów. Puste krotki można konstruować "

"pustą parą nawiasów; krotkę z jednym elementem można skonstruować "

"umieszczając przecinek za wartością (nie wystarczy otoczyć pojedynczej "

"wartości nawiasami). Brzydkie, ale działa. Na przykład::"

msgid ""

">>> empty = ()\n"

">>> singleton = 'hello', # <-- note trailing comma\n"

">>> len(empty)\n"

"0\n"

">>> len(singleton)\n"

"1\n"

">>> singleton\n"

"('hello',)"

msgstr ""

">>> empty = ()\n"

">>> singleton = 'cześć', # <— zwróć uwagę na przecinek na końcu\n"

">>> len(empty)\n"

"0\n"

">>> len(singleton)\n"

"1\n"

">>> singleton\n"

"('cześć',)"

msgid ""

"The statement ``t = 12345, 54321, 'hello!'`` is an example of *tuple "

"packing*: the values ``12345``, ``54321`` and ``'hello!'`` are packed "

"together in a tuple. The reverse operation is also possible::"

msgstr ""

"Instrukcja ``t = 12345, 54321, 'hello!'`` jest przykładem *pakowania "

"krotki*: wartości ``12345``, ``54321`` i ``'hello!'`` są razem zapakowane w "

"krotkę. Możliwa jest również odwrotna operacja::"

msgid ">>> x, y, z = t"

msgstr ">>> x, y, z = t"

msgid ""

"This is called, appropriately enough, *sequence unpacking* and works for any "

"sequence on the right-hand side. Sequence unpacking requires that there are "

"as many variables on the left side of the equals sign as there are elements "

"in the sequence. Note that multiple assignment is really just a combination "

"of tuple packing and sequence unpacking."

msgstr ""

"Takie coś nazywane jest, odpowiednio, *rozpakowywaniem sekwencji*. Takie "

"rozpakowywanie wymaga, aby po lewej stronie znaku równości było tyle samo "

"zmiennych, ile jest elementów w sekwencji. Zauważcie, że wielokrotne "

"przypisanie jest kombinacją pakowania i rozpakowywania sekwencji."

msgid "Sets"

msgstr "Zbiory"

msgid ""

"Python also includes a data type for :ref:`sets <types-set>`. A set is an "

"unordered collection with no duplicate elements. Basic uses include "

"membership testing and eliminating duplicate entries. Set objects also "

"support mathematical operations like union, intersection, difference, and "

"symmetric difference."

msgstr ""

"Python ma również typ danych dla :ref:`zbiorów <types-set>`. Zbiór jest "

"nieuporządkowaną kolekcją bez zduplikowanych elementów. Podstawowe użycia to "

"sprawdzenie zawierania i eliminacja duplikatów. Obiekty zbiorów wspierają "

"też operacje matematyczne jak suma, iloczyn, różnica i różnica symetryczna "

"zbiorów."

msgid ""

"Curly braces or the :func:`set` function can be used to create sets. Note: "

"to create an empty set you have to use ``set()``, not ``{}``; the latter "

"creates an empty dictionary, a data structure that we discuss in the next "

"section."

msgstr ""

"Zbiory można stworzyć używając nawiasów klamrowych lub funkcji :func:`set`. "

"Uwaga: aby stworzyć pusty zbiór, musisz użyć ``set()``, nie ``{}``; to "

"drugie tworzy pusty słownik, strukturę danych, którą omówimy w następnej "

"sekcji."

msgid ""

"Because sets are unordered, iterating over them or printing them can produce "

"the elements in a different order than you expect."

msgstr ""

"Ponieważ zbiory są nieuporządkowane, iterowanie po nich lub ich drukowanie "

"może spowodować wyświetlenie elementów w kolejności innej niż oczekiwana."

msgid "Here is a brief demonstration::"

msgstr "Poniżej krótka demonstracja::"

msgid ""

">>> basket = {'apple', 'orange', 'apple', 'pear', 'orange', 'banana'}\n"

">>> print(basket) # show that duplicates have been "

"removed\n"

"{'orange', 'banana', 'pear', 'apple'}\n"

">>> 'orange' in basket # fast membership testing\n"

"True\n"

">>> 'crabgrass' in basket\n"

"False\n"

"\n"

">>> # Demonstrate set operations on unique letters from two words\n"

">>>\n"

">>> a = set('abracadabra')\n"

">>> b = set('alacazam')\n"

">>> a # unique letters in a\n"

"{'a', 'r', 'b', 'c', 'd'}\n"

">>> a - b # letters in a but not in b\n"

"{'r', 'd', 'b'}\n"

">>> a | b # letters in a or b or both\n"

"{'a', 'c', 'r', 'd', 'b', 'm', 'z', 'l'}\n"

">>> a & b # letters in both a and b\n"

"{'a', 'c'}\n"

">>> a ^ b # letters in a or b but not both\n"

"{'r', 'd', 'b', 'm', 'z', 'l'}"

msgstr ""

">>> basket = {'jabłko', 'pomarańcza', 'jabłko', 'gruszka', 'pomarańcza', "

"'banan'}\n"

">>> print(basket) # pokaż, że duplikaty zostały usunięte\n"

"{'pomarańcza', 'banan', 'gruszka', 'jabłko'}\n"

">>> 'pomarańcza' in basket # szybkie sprawdzenie zawierania\n"

"True\n"

">>> 'wiechlina' in basket\n"

"False\n"

"\n"

">>> # demonstracja operacji na zbiorach dla unikalnych liter z dwóch słów\n"

">>>\n"

">>> a = set('abrakadabra')\n"

">>> b = set('alakazam')\n"

">>> a # unikalne litery w a\n"

"{'a', 'r', 'b', 'k', 'd'}\n"

">>> a - b # litery w a ale nie w b\n"

"{'r', 'd', 'b'}\n"

">>> a | b # litery w a lub b lub w obu\n"

"{'a', 'k', 'r', 'd', 'b', 'm', 'z', 'l'}\n"

">>> a & b # litery w obu a i b\n"

"{'a', 'k'}\n"

">>> a ^ b # litery w a lub b ale nie w obu\n"

"{'r', 'd', 'b', 'm', 'z', 'l'}"

msgid ""

"Similarly to :ref:`list comprehensions <tut-listcomps>`, set comprehensions "

"are also supported::"

msgstr ""

"Podobnie do :ref:`wyrażeń listowych <tut-listcomps>`, są wspierane również "

"wyrażenia zbiorów::"

msgid ""

">>> a = {x for x in 'abracadabra' if x not in 'abc'}\n"

">>> a\n"

"{'r', 'd'}"

msgstr ""

">>> a = {x for x in 'abrakadabra' if x not in 'abc'}\n"

">>> a\n"

"{'r', 'k', 'd'}"

msgid "Dictionaries"

msgstr "Słowniki"

msgid ""

"Another useful data type built into Python is the *dictionary* (see :ref:"

"`typesmapping`). Dictionaries are sometimes found in other languages as "

"\"associative memories\" or \"associative arrays\". Unlike sequences, which "

"are indexed by a range of numbers, dictionaries are indexed by *keys*, which "

"can be any immutable type; strings and numbers can always be keys. Tuples "

"can be used as keys if they contain only strings, numbers, or tuples; if a "

"tuple contains any mutable object either directly or indirectly, it cannot "

"be used as a key. You can't use lists as keys, since lists can be modified "

"in place using index assignments, slice assignments, or methods like :meth:"

"`~list.append` and :meth:`~list.extend`."

msgstr ""

"Innym przydatnym typem danych wbudowanym w Pythona jest *słownik* (patrz :"

"ref:`typesmapping`). Słowniki w innych językach czasem występują jako "

"„pamięci asocjacyjne” albo „tablice asocjacyjne”. W przeciwieństwie do "

"sekwencji, które są indeksowane zakresem liczb, słowniki są indeksowane "

"przez *klucze*, które mogą być dowolnym niemutowalnym typem; ciągi znaków i "

"liczby zawsze mogą być kluczami. Można użyć krotek, jeśli zawierają tylko "

"ciągi znaków, liczby lub krotki; jeśli krotka zawiera choć jeden mutowalny "

"obiekt, bezpośrednio lub pośrednio, nie można jej użyć jako klucza. Nie "

"możesz używać list jako kluczy, jako że listy mogą być modyfikowane „w "

"miejscu” przy użyciu przypisań do indeksu, przypisań do slice'ów lub metod "

"jak :meth:`~list.append` i :meth:`~list.extend`."

msgid ""

"It is best to think of a dictionary as a set of *key: value* pairs, with the "

"requirement that the keys are unique (within one dictionary). A pair of "

"braces creates an empty dictionary: ``{}``. Placing a comma-separated list "

"of key:value pairs within the braces adds initial key:value pairs to the "

"dictionary; this is also the way dictionaries are written on output."

msgstr ""

"Najlepiej jest myśleć o słowniku jako zbiorze par *klucz: wartość*, z "

"wymaganiem aby klucze były unikalne (w obrębie jednego słownika). Para "

"nawiasów klamrowych tworzy pusty słownik: ``{}``. Umieszczenie listy par "

"klucz:wartość rozdzielonych przecinkami dodaje początkowe pary do słownika; "

"w ten sposób również słowniki są wypisywane na wyjściu."

msgid ""

"The main operations on a dictionary are storing a value with some key and "

"extracting the value given the key. It is also possible to delete a key:"

"value pair with ``del``. If you store using a key that is already in use, "

"the old value associated with that key is forgotten."

msgstr ""

"Głównymi operacjami na słowniku są umieszczanie wartości pod jakimś kluczem "

"oraz wyciąganie wartości dla podanego klucza. Możliwe jest również usunięcie "

"pary klucz:wartość przy użyciu ``del``. Jeśli umieścisz wartość używając "

"klucza, który już jest w użyciu, stara wartość powiązana z tym kluczem "

"zostanie zapomniana."

msgid ""

"Extracting a value for a non-existent key by subscripting (``d[key]``) "

"raises a :exc:`KeyError`. To avoid getting this error when trying to access "

"a possibly non-existent key, use the :meth:`~dict.get` method instead, which "

"returns ``None`` (or a specified default value) if the key is not in the "

"dictionary."

msgstr ""

"Pobieranie wartości dla nieistniejącego klucza przez operator index "

"(``d[key]``) rzuca :exc:`KeyError`. Aby uniknąć tego błędu podczas próby "

"pobierania potencjalnie nieistniejącego klucza, należy zamiast tego użyć "

"metody :meth:`~dict.get`, która zwraca ``None`` (lub określoną domyślną "

"wartość), jeśli klucz nie znajduje się w słowniku."

msgid ""

"Performing ``list(d)`` on a dictionary returns a list of all the keys used "

"in the dictionary, in insertion order (if you want it sorted, just use "

"``sorted(d)`` instead). To check whether a single key is in the dictionary, "

"use the :keyword:`in` keyword."

msgstr ""

"Wykonanie ``list(d)`` na słowniku zwraca listę wszystkich kluczy używanych w "

"słowniku, w kolejności wstawiania (jeśli chcesz je posortować, użyj "

"``sorted(d)``). Aby sprawdzić, czy pojedynczy klucz jest w słowniku, użyj "

"słowa kluczowego :keyword:`in`."

msgid "Here is a small example using a dictionary::"

msgstr "Mały przykład użycia słownika::"

msgid ""

">>> tel = {'jack': 4098, 'sape': 4139}\n"

">>> tel['guido'] = 4127\n"

">>> tel\n"

"{'jack': 4098, 'sape': 4139, 'guido': 4127}\n"

">>> tel['jack']\n"

"4098\n"

">>> tel['irv']\n"

"Traceback (most recent call last):\n"

" File \"<stdin>\", line 1, in <module>\n"

"KeyError: 'irv'\n"

">>> print(tel.get('irv'))\n"

"None\n"

">>> del tel['sape']\n"

">>> tel['irv'] = 4127\n"

">>> tel\n"

"{'jack': 4098, 'guido': 4127, 'irv': 4127}\n"

">>> list(tel)\n"

"['jack', 'guido', 'irv']\n"

">>> sorted(tel)\n"

"['guido', 'irv', 'jack']\n"

">>> 'guido' in tel\n"

"True\n"

">>> 'jack' not in tel\n"

"False"

msgstr ""

">>> tel = {'jack': 4098, 'sape': 4139}\n"

">>> tel['guido'] = 4127\n"

">>> tel\n"

"{'jack': 4098, 'sape': 4139, 'guido': 4127}\n"